No to Google

Ülkemizde bir moda olan “xxx ülkesinin mallarını boykot” kampanyasına ben de Google boykotu ile katılmayı düşünüyorum. Sebebi ise artık dev bir online çöplük olan google ın tamamen yanlış ve saçma arama sonuçları vermesi. Konuyu biraz daha geriden ele alarak yazayım. İnternetin ülkemizde hızla yayıldığı 1996 ve 2000 yılları sürecinde çoğu insanımız yahoo yu bilirdi. Internet demek yahoo demekti ve girip orda ne konuda bilgi edinmek isterseniz yazardınız. Zaten başka şekilde link yazarak bir siteye gitmek imkansız gibiydi çoğu kişinin gözünde. Hatta bu kavrama çoğu kişi oldukça yabancıydı. Ancak yahoo kısa süre içinde hızla şişmeye başladı. Ana sayfa, yüzlerce linkin olduğu, haberlerin, maillerin magazinin olduğu, kocaman bir karamaşaydı artık. Tam da bu sıralarda google projesinden bahsedilmeye başlandı. Sayfayı ilk gördüğümde ben de büyülenmiştim. Sadece bir “text-box” ve “search” butonu. İşte budur demiştim. 

2009 yılının ilk çeyreğine kadar büyük bir google fanatiği olarak hemen her hizmetinden sonuna kadar yararlanıp ne kadar güzel işler çıkardığını her ortamda dile getiriyordum. Aslında beni rahatsız eden arama algoritmasındaki sorunlar hiç de yeni sorunlar değildi ancak biraz da google a yönelik pozitif önyargımdan dolayı görmezden geliyordum ve google’ın bu hataları zamanla düzelteceğini düşünüyordum. 2007 den beri sorunlar artarak sürmekteydi. Ben ise gereksiz arama sonuçlarındaki sitelerin google tarafından yasaklanacağını ve arama kalitemizin sürekli artacağını bekliyordum. Oysa zamanla tam tersi oldu ve son ekonomik krizin de etkisi ile google para hırsına yenik düştü. Çünkü boş içerikli sahtekar siteler google reklamlarına ciddi paralar ödüyorlardı, oysa bilgi içeren doğru düzgün sitelerin çoğu gönüllü amatörlerin kurdugu sitelerdi ve reklam içermiyorlardı. Google’ın bu sitelerin hit almasından hiçbir karı olmayacaktı. Dolayısıyla bizzat kendi açıklaması olan “spam siteleri yasaklayacağız” önermesi tam bir hüsranla sonuçlandı. Google artık “spam içerik” ve “duplicate content”e sahip sahte sitelerle dolu sonuçlar getiren dev bir online çöplüğe dönüştü. Eğer ciddi bir konuda araştırma yapıyorsanız bununla ilgili en doğru içeriğe sahip siteyi nerden bulursunuz tam olarak bilemiyorum ancak kesin bildiğim bir şey var ki o da google’dan asla bulamayacağınızdır. İlk 10 veya 100 sonuç için söylemiyorum bunu. Hiçbir sonucunda size özgün ve güzel bilgiyi google sunmayacaktır.

Bir zamanlar yahoo’nun tahtını kimsenin sarsamayağına inananlar google ın yaptıklarına hayretle bakmıştı bu şekilde devam eden google’ın altı aylık ömrü vardır. Online dünyada insanlar hiçbir ürünle veya hizmetle gönül bağı kurmaz. Mahallesinin bakkalına bağlı olduğu gibi bağlı değildir bunlara. Daha iyi hizmeti gördüğü anda eski alışkanlıklarını bir saniyede değiştirir ve bir daha da dönüp bakmaz. Google da bir anda eski bir anı olarak ara sıra nostaljik aramalar ve mail hizmeti için kullanılır. İnternetteki webmaster forumlarına bir göz atarsanız bir çok kullanıcının ve web programcısının “google neden artık sitemi indekslemiyor”, “sitemin ratingleri hızla düştü”, “google ın sonuçları tam bir rezalet”, “google da hit kaybı”, “sitemiz google da çıkmıyor” gibi yüzlerce şikayeti olduğunu görebilrsiniz.  Google algoritmalarını en kısa sürede düzeltmedikçe google yerine alternatifleri öncelikli olarak kullanmaya çalışacağım ancak ne yazık ki büyük firmalardan biri çıkıp da adam gibi bir arama sitesi yapmıyor. Eğer arama motoru yapma niyetinde olanınız varsa tam zamanı diyorum.

Fermat'nın Son Teoremi

Gerek kurgusu gerek içeriği ile çok beğendiğim bir kitap. Meşhur Fermat Teoreminin hikayesini mükemmel bir şekilde anlatan bu kitabı, içindeki matematiksel teoremlerin hiçbirini atlamadan  bir solukta okudum. Kitabı elinize alıp gözattığınızda bir matematik kitabı imajı veriyor ve özellikle matematiğe yabancı dimağları korkutabiliyor. İlk bölümlerde hikayeyi eski yunandan başlatıp günümüze kadar mükemmel bir ustalıkla işleyen ve değindiği her konunun aslında Fermat’nın teoremi ile bir şekilde ilişkisi olduğunu sunan üslubuyla, bu teoremleri sunan matematikçilerin yaşamlarını da çok iyi işleyerek ilerliyor. Bu yaşamlardan, matematiğin ötesinde de bir çok bilgi ediniyoruz. Bahsedilen matematikçilerden bir çoğu tanıdık bildik isimler; Pisagor, Euler, Cauchy, Lagrange, Gauss, Alan Turing, John von Neuman. Bunlara bir çok önemli ve yeni isim ekliyoruz ki bunların en önemli üç tanesi Taniyama, Shimura ve Andrew Wiles.

Simon Singh’in kitabı özellikle bilimsel veya teknik alanlarda çalışan herkes için tam bir ilham kaynağı olmanın ötesinde aynı zamanda bir yol gösterici ve bir rehber. Büyük dehaların nasıl yılmadan çalıştıklarını, amaçlarına ulaşmalarındaki kararlılıkları ve bilimin gelişiminin önemli adımlarını görüyoruz. Aynı zamanda bilimsel duraklama hatta gerileme dönemlerinin hangi bağnazlıklar sonucu olduğunu insalığa zarar veren sapkın fikirlerin  nasıl bilime karşı savaş verdiğini de görüyoruz.

Kitabın bütününden çıkardığım en önemli sonuçlardan birisi de, eğer bilimsel bir çalışma yapıyorsanız ve yeni bir takım teorileri ispatlamak ya da daha iyi açıklamak gibi fikirleriniz varsa, sizden öncekilerin çalışmalarına titizlikle yaklaşmanız gerektiğidir.  Onların ne kadar iyi ve deha oldukları hem sizi korkutmamalı hem de önyargı oluşturmamalı. Ancak kesinlikle küçümsememelisiniz de. Kısacası yeni bir alanda bir bilimsel teoriyle uğraşıyorsanız onun tarihsel sürecini de incelemeniz oldukça yararlı olacaktır.

Bu arada madem koskoca bir kitapta Fermat’nın ortaya attığı meşhur problemden bahsediliyor, buna da kısaca değinelim. MÖ 500’lü yıllarda Pisagor, tüm dik üçgenler için, z hipotenüs olmak üzere:

x² + y² = z²

Denklemini ispatlayarak bilim tarihinde inanılmaz bir olayı gerçekleştiriyordu. Sadece geometri için önemli olan bir buluşun ötesinde mutlak doğru ve ispat kavramlarını da oldukça geliştiriyordu. Bu teoremden hareketle, Pisagor’dan yıllar sonra (17 yy da), Fermat, matematikçiler için kabus olacak bir problem ortaya atıyordu ve işin daha da kötüsü problemin çok çok kolay gözükmesiydi. Fermat’nın sorusu tam olarak şudur:

n > 2 için

xⁿ +yⁿ = zⁿ denkleminin tam sayılı çözümünün mevcut olmadığını gösteriniz.

Fermat bu kadarıyla da yetinmemiş, ispatı yaptığını ve açıklamayacağını da eklemiştir. Notlarında benzer iddialarla yazdığı diğer teorileri zamanla ispatlanınca matematikçiler için bu teoremi çözmek artık bir meydan okumaya dönüşmüştür. Kendisinin bunu çözüp çözemediği ise, Fermat ile birlikte bir sır olarak yok olmuştur.

Bilim ve Teknik Haziran

Meşhur, aylık popüler bilim dergimiz olan Bilim ve Teknik’ten bahsedeceğim. Bir süredir dergiyi takip etmiyordum ancak şu son evrim tartışmalarından sonra Haziran ayında yeniden kapak konusu evrim olunca biraz da inadına derginin Haziran sayısını aldım. Gerçekten çok güzel bir sayı ve ben görmeyeli bilim teknik dergisi oldukça güzel bir tarza da kavuşmuş. Yazıları ve içeriği ile oldukça okunaklı ve ilgi çekici. Özellikle Haziran sayısı sadece evrim kapak konusu ile çıkmamış amiyane tabiriyle evrim karşıtlarına da kapak olmuş.

Oldukça geniş yer ayrılmış evrim konusuna ve genetikten sanata, dilbilimden virüslere kadar çeşitli başlıklarda evrim ele alınmış. Özellikle virüsler ile ilgili olan yazı gerçekten çok güzel bir konuya çok güzel bir şekilde değinmişti. Zaten önyazısını okuyunca gerisini de getiriyorsunuz. 2003 yılındaki gen haritası çalışmalarından elde edilen çok ilginç bir bulgudan bahsediyordu. İnsan DNA’sının %8 gibi önemli bir kısmını, milyonlarca yıldır insan türünü hedef alan virsülerin kalıntılarının oluşturduğundan bahsediyordu. İnsan DNA’sının bir parçası haline gelen bu virüslerin insan kökeni hakkında nasıl fikir verdiğini de açıklıyordu. Daha fazla “Spoiler” vermeyip dergiyi tükenmeden edinmezi tavsiye edeceğim.

Sitemin İlk Hali

İlerleyen süreçte, boş zamanlarımda sürekli yeni temalarla uğraşıp sitemin asıl amacı olan içerik kısmını sürekli ihmal ettim. Ne zaman yazı yazacak olsam sürekli tasarıma takılıp kayboluyordum. “Sitemin İlk Hali” olan tema aslında oldukça okunaklı ve sade bir arayüze sahipti. Ancak ben güncellemeye kararlıydım. Daha sonra teknik alt yapısı ve kişiselleştirilebilme özellikleri incelediğim tüm parayla satılan profesyönel temalardan çok daha iyi olan “Arras Theme” kullandım. Gerçekten çok büyük içerikleri dahi çok güzel bir şekilde sunabilecek bir tema olarak tasarlanmıştı ve 7 adet “widget” desteği ve sayısız düzenlenebilir alanıyla mükemmel bir temaydı ancak siteme her girdiğimde bir “ntvmsnbc” veya “bbc.com” havası oluyordu. Oysa benim amacım ayda yılda bir girdiğim naçizane fikirlerimi eş-dost la paylaşmaktı. Bu yazılarımda oldukça okunaklı ve sade bir şekilde güzel bir tasarımla sunulmalıydı. Bu arada sitemin Aras Theme ile yayındaki halinden bir ekran görüntüsü de ekleyeyim.

Arras Theme

En sonunda “Elegant Themes” in basic adlı teması’nı tesadüfen farkettim ve işte budur dedim. Kısa bir çalışmadan sonra sitemin son halini yükleyip yeni arayüze ilk yazımı da hemen yazayım dedim. Sitemin bu haliyle uzun süre devam etmeyi ve asıl yoğunlaşmam gereken konu olan yazı yazmayı sürdüreceğim.

Önemli karakterlerden biri olan Müjde Ar’dan bahsedelim. Şimdilik pogramın parlayan yıldızı Müjde Hanım bence. En büyük avantajı, samimi ve doğal tavrı ama bu yine de onun filmlerindeki rollerinden çok da uzak bir yaşamı yokmuş gibi duran izlenimini kapatamıyor. Elbetteki öyle biri değildir ama sözleri bazen sınırları fazla aşıyor. Belli ki çok farklı tecrübeler yaşamış ve daha sıradışı bir hayatı olmuş. Ayşe Arman’a diyeceğim fazla birşey yok. Program sadece kendisininmiş gibi davranıyor. Bir Ali Kırca, bir Can Dündar edası ile sağı solu susturuyor, konuları O başlatıyor, O bitiriyor; soruları O soruyor. Sevemedim ben bu Hanımı, biraz daha mütevazi olsa daha güzel olacaktı progam.

Son olarak Pınar Kür Hanım’a tekrar değinmek istiyorum. Bu Kadın gerçekten bu programdaki en antipatik kişilik. Sol fikirler namına çok az yüzeysel bilgisi ile halktan çok uzak ve kopuk olduğu halde sembolik kavramlar üzerinden solculuk taslaması çok rahatsız edici. Bu tavrından benim anladığım, bir yazar olarak Pınar Hanım bu ülkede en çok kitap okuyan kitleye ulaşmaya çalışıyor, kısacası sadece çıkarları sözkonusu. Bakalım önümüzdeki günlerde programın seyri ne şekilde olacak. Bana sorarsanız her kitleye olabildiğince hitap eden 4 farklı kişiliği bir programda toplamak iyi fikir ama bizim toplumumuz konuşan ve fikir beyan kadınları pek de sevmez. Belki bu program vesile olur da alışırlar kadınları dinlemeye.

Bu işin bir de gündelik yaşamımızdaki etkisi var. İşyerlerindeki ortamı ve yorumları tahmin edebiliyorum, mesai yeni başlarken çayın üstüne internetten sabah haberleri okounurken bu barajların doluluk oranı üzerine güzel yorumlar yapılır. Mesela kendimce bazı yorumlar sunayım:

- Gördün mü İstanbuldaki barajların seviyesi dünden beri %1 daha azalmış. Ankaralıların hali de hiç iyiye gitmiyor baksana suları bitti bitecek.
- Ya geçen hafta yağan yağmur doldurmadı mı barajı?
- Olur mu öyle bir yağmurla, sadece barajın azalmasını durdurabilmiştir, dolması için daha çok yağış gerekli.
- Geçen gün gazeteden okudum, zaten barajları özellikle kar suları dolduruyormuş, yağmur çok da etkili değilmiş.
- Peki bu kadar insnan boşuna mı yağmur duası ediyor.
- Su sudur ikisi de doldurur bence, he heee…
- Dua ile olmaz bu işler, tedbir alınmalı. Bir sürü dere yatağı deniz gidiyo, çevir bunları barajlara bak bakalım su sıkıntısı kalıyor mu.
- Havadaki nemden içme suyu yapma makinası vardı, artık su biterse ondan alırız.
- Bak işte kendi ağzınla söyledin, sırf bu aletleri satmak ve suya zam yapmak için yaygara koparıyorlar, yoksa su sorunu falan yok. Hani niye bitmedi şu son %1-2?
- Su sorunu var tabiki, sebebi de küresel ısınma. Çevreye dikkat etmeyin, sıkın parfümleri fosur fosur sonra komplolar uydurun, yok öyle yağma.
- Ne alakası var canım küresel ısınma öyle bir günde mi oluyor, bu kuraklık bu yıla has bir durum. Gelecek yıllarda bak nasıl da şarıl şarıl akıyor sular. Tabi çevreyi de korumak lazım ama yanlış bilgilenmeyelim di mi?
- … vs. vs.

Bu muhabbetler uzar da uzar. Velhasıl barajların doluluk oranınını bilmek halkımızın pratikte pek de bir işine yaramıyor. Güneşte meydana gelen irili ufaklı patlamaların günlük istatistikleri bile daha yararlı olabilir, en azından radyasyonun ya da manyetik kirliliğin yüksek olduğu zamanları bilir ona göre güneşe çıkar ona göre tedbir alırız. Yoksa bu güneş patlaması raporlarını ben mi yayınlasam ne?

Geçmişteki insanların bu hikayelere şaşırmasına ya da bunları hayranlıkla karşılamasına lafım yok ama günümüz insanı zaten sahip olduklarını hep küçümsüyor. Çünkü, artık daha büyük hayallerimiz var ışınlanmak istiyoruz hem de evrenin bir diğer ucuna. Bir dokunuşla yaralarımızın iyileşmesini bekliyoruz, genetik mükemmelleştirilmiş bebeklerimizin olabileceğini hayal ediyoruz. Ya da genlerimizle azıcık oynanıp ölümsüzleşmeyi, ebediyen de genç kalmayı düşlüyoruz. Hatta bu bedenden dahi kurtulmayı göze almışız. Bilincimizin başka bir aygıta ya da canlıya transferi mümkün olsa, dış iletişimimizi daha iyi sağlayan, daha dayanıklı ve bize, çevremizi daha iyi tanıma imkanı sunan yeni bedeni hemen kabul edeceğiz.

İnsanlar hep hayallerini gerçekleştirmek için yaşamış hem birey hem de toplum olarak. Bunlara ulaştıkça, ulaştığını bile anlamadan daha da büyük daha da kusursuzuna doğru hiç durmadan çalışmaya devam ediyor.

Bu yazıya başlarken en zor yazımın ilki oalcağını biliyordum. Çünkü blog un veritabanını oluşturmak, güzel bir arayüz seçmek vs. gibi işlerle uğraşırken biraz da bıkkınlık geldi ve yazı yazacak enerjim de kalmadı. Bilgisayar ile çalışanların genel sorunlarından birisidir bu, “artık bitse de kurtulsak” durumuna geldisyseniz yaratıcılığınız körelmeye başlar ve yaptığınız işler sizin için işkenceye dönüşür yavaş yavaş. En güzeli ara vermektir. Uzatmadan açılış yazımı burda sonlandırayım.